W tym wpisie na blogu analizujemy, w jaki sposób zdolność spółek akcyjnych do pozyskiwania kapitału sprzyja innowacyjności, a jednocześnie stwarza pewne problemy.
Spółkę akcyjną można uznać za archetyp współczesnych korporacji. Wynika to z faktu, że spółki akcyjne posiadają lepsze możliwości pozyskiwania kapitału w porównaniu z innymi rodzajami spółek; ich pozyskiwanie kapitału jest powiązane z podstawowymi elementami spółki akcyjnej: kapitałem akcyjnym, udziałami i ograniczoną odpowiedzialnością. Kapitał akcyjny spółki akcyjnej stanowi podstawę jej powstania i jest pozyskiwany poprzez emisję akcji. Zgodnie z obowiązującym Kodeksem Handlowym (UKSH) nie ma ograniczeń co do minimalnego kapitału wymaganego do założenia spółki akcyjnej, ani też kapitał nie jest określony jako obowiązkowy element w statucie. Zamiast tego, statut musi określać całkowitą liczbę autoryzowanych akcji, aby wskazać maksymalny limit kapitału.
Łączna liczba akcji uprawnionych spółki akcyjnej odnosi się do całkowitej liczby akcji, które spółka jest uprawniona wyemitować; za pomocą tej liczby można określić kapitał zakładowy, który stanowi maksymalny limit kapitału akcyjnego. Podczas zakładania spółki akcyjnej należy wyemitować tylko część łącznej liczby akcji uprawnionych, ale wszystkie wyemitowane akcje muszą zostać objęte. W tym przypadku „objęcie akcji” oznacza ustalenie, kim będą inwestorzy i ile akcji każdy z nich zamierza nabyć. Gdy inwestorzy subskrybują akcje wyemitowane przez spółkę i wpłacają odpowiednie kwoty, całkowita suma tych wpłat stanowi kapitał zakładowy spółki akcyjnej. Akcje w ramach kapitału zakładowego, które nie zostały jeszcze wyemitowane, mogą zostać wyemitowane w późniejszym terminie wyłącznie na mocy uchwały zarządu; ma to na celu umożliwienie spółce łatwego pozyskania kapitału w razie potrzeby.
Akcje to jednostki tworzące kapitał zakładowy, a spółka może pozyskać duże kwoty kapitału od wielu osób poprzez emisję akcji. Akcje są swobodnie zbywalne na giełdzie, ale pojedyncza akcja o wartości nominalnej nie może zostać podzielona na dwie lub więcej części i przeniesiona na inną osobę. Gdy spółka emituje akcje o wartości nominalnej, wartość nominalna każdej akcji musi być jednolita, a kwota za akcję musi wynosić co najmniej 100 wonów. Łączna wartość nominalna akcji wyemitowanych przez spółkę jest równa całkowitej kwocie wpłaconej przez subskrybentów w momencie jej rejestracji.
Akcjonariusze, jako właściciele akcji, mają prawa, takie jak prawo do dywidendy proporcjonalnie do wartości posiadanych akcji, ponosząc jednocześnie ograniczoną odpowiedzialność wobec spółki. Ograniczona odpowiedzialność oznacza, że akcjonariusze mają ograniczony obowiązek wniesienia kapitału do spółki, ograniczony do kwoty wpłaconej za akcje, i nie ponoszą bezpośredniej odpowiedzialności wobec wierzycieli spółki. Ograniczona odpowiedzialność akcjonariusza nie może zostać zwiększona na mocy statutu spółki ani uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy. Z tego powodu w spółce kapitałowej, jedynie aktywa będące obecnie w posiadaniu spółki stanowią jedyne zabezpieczenie dla wierzycieli spółki.
Chociaż korporacja posiada zdolność do pozyskiwania kapitału dzięki swoim podstawowym elementom – kapitałowi akcyjnemu, udziałom i spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – może to również prowadzić do strat ekonomicznych. W przypadkach, gdy spółka dysponuje dużym kapitałem, ale posiadane przez nią aktywa są nieracjonalnie małe, wiarygodność kredytowa spółki nie może być prawidłowo oceniona na podstawie wielkości jej kapitału. Ponadto mogą zaistnieć sytuacje, w których główni akcjonariusze nadużywają swoich uprawnień do realizacji prywatnych interesów, nie ponosząc odpowiedzialności za wynikające z tego straty dla spółki lub jej partnerów biznesowych. Ponadto, w sytuacjach kryzysowych, takich jak upadłość lub niewypłacalność, interesariusze, w tym wierzyciele, pracownicy i konsumenci, mogą ponieść straty.
Aby zapobiec takim problemom, przepisy prawne regulujące działalność korporacji ustanawiają szereg zasad dotyczących kapitału. Zasada utrzymania kapitału – znana również jako zasada adekwatności kapitałowej – wymaga, aby kapitał był faktycznie wnoszony do spółki i aby spółka utrzymywała aktywa odpowiadające temu kapitałowi. W sytuacji, gdy spółki wielokrotnie wnoszą do siebie kapitał w sposób okrężny, rzeczywisty wniesiony kapitał nie wzrasta; zamiast tego wzrasta jedynie kapitał fikcyjny, co prowadzi do niewypłacalności spółki i naraża ją na ryzyko zewnętrzne. Zasada niezmienności kapitału stanowi, że kapitału nie można dowolnie zmieniać, a wszelkie zmiany kapitału muszą być zgodne z procedurami prawnymi. Zgodnie z prawem koreańskim, o ile podwyższenie kapitału może nastąpić wyłącznie w drodze uchwały zarządu, o tyle obniżenie kapitału wymaga ścisłych procedur prawnych. Ponadto ustawa o spółkach akcyjnych jest traktowana jako ustawa bezwzględnie obowiązująca, której należy ściśle przestrzegać, a także środki minimalizujące negatywne skutki działalności spółek akcyjnych – takie jak wymóg publicznego ogłaszania ważnych spraw spółki i zmian w statucie – również obowiązują.
Co więcej, zdolność spółek akcyjnych do pozyskiwania kapitału znacząco przyczynia się do rozwoju startupów i przedsiębiorstw typu venture capital. Ponieważ kapitał początkowy można łatwo pozyskać poprzez emisję akcji, obniża to bariery wejścia na rynek dla firm z innowacyjnymi pomysłami. Na przykład, startupy technologiczne mogą pozyskać niezbędne fundusze za pośrednictwem giełdy, aby kontynuować badania i rozwój, zapewniając sobie w ten sposób przewagę konkurencyjną. W tym kontekście spółki akcyjne odgrywają kluczową rolę w innowacyjności i rozwoju całej gospodarki.
Możliwości pozyskiwania kapitału przez spółki akcyjne mają jednak również swoje wady. W zależności od zmienności rynku akcji, wartość spółki może ulegać gwałtownym wahaniom, co utrudnia zarządowi formułowanie długoterminowych strategii. Ponadto, wraz ze wzrostem liczby inwestorów zewnętrznych poprzez emisję akcji, kontrola zarządu może ulec rozmyciu, co może utrudniać szybkie i konsekwentne podejmowanie kluczowych decyzji korporacyjnych. Aby rozwiązać te problemy, spółki czasami stosują strategie takie jak emisja akcji różnego rodzaju w celu ochrony kontroli zarządu.
Wreszcie, przejrzyste zarządzanie i rygorystyczna kontrola wewnętrzna są niezbędne do pomyślnego funkcjonowania korporacji. Budują one zaufanie wśród akcjonariuszy i inwestorów oraz umożliwiają zrównoważony rozwój. Zarząd korporacji musi promować jej długoterminowy dobrobyt, przestrzegając przepisów prawa i wymogów rynku, a jednocześnie wypełniając zobowiązania społeczne. Ostatecznie będzie to miało pozytywny wpływ nie tylko na samą korporację, ale także na stabilność i wzrost całej gospodarki.
