W tym wpisie na blogu przyjrzę się bliżej historii i ewolucji mediów społecznościowych, ich głównym typom i wpływowi, jaki wywierają na społeczeństwo.

Ciągłość mediów i pojawienie się mediów społecznościowych

Niedawno na portalu społecznościowym pojawił się post zatytułowany „Rozbijanie namiotu dla 24 osób w pojedynkę – czy to w ogóle możliwe?”. Krótki komentarz jednego z użytkowników szybko rozprzestrzenił się na Twitterze i Facebooku, a próba „rozbijania namiotu dla 24 osób w pojedynkę” doprowadziła do wydarzenia publicznego. Ten przykład pokazuje, że informacje osobiste i prywatne – których w przeszłości nie dało się rozpowszechnić za pośrednictwem tradycyjnych mediów – teraz mogą być szeroko udostępniane na masową skalę za pośrednictwem mediów społecznościowych.
Patrząc na historię mediów, dzisiejsze media społecznościowe nie pojawiły się znikąd. Ludzie przekazywali swoje myśli za pomocą reprezentacji wizualnych, takich jak malowidła jaskiniowe, a później, wraz z wynalezieniem „języka” i „pisma”, byli w stanie wymieniać się emocjami, doświadczeniami i konkretnymi informacjami w bardziej wyrafinowany sposób. Rozwój druku radykalnie obniżył koszty i zwiększył szybkość rozpowszechniania informacji, a w XX wieku pojawienie się mediów nadawczych, takich jak radio i telewizja, umożliwiło nowe formy przekazywania informacji – takie jak muzyka i wideo.
Jednak tradycyjne media nadawcze często postrzegały informację jako kontrolowaną pod wpływem kapitału i władzy. Z kolei rozwój sieci cyfrowych stworzył środowisko, w którym każdy może tworzyć i udostępniać informacje. Internet, który wywodzi się z ARPANET-u – produktu technologii zimnej wojny – głęboko zakorzenił się w społeczeństwie dzięki pojawieniu się hipertekstowej sieci WWW (World Wide Web – WWW), przeglądarek i wyszukiwarek. Co więcej, rozwój technologii P2P i narzędzi osobistych zapoczątkował erę „prosumenta”, w której jednostki działają zarówno jako konsumenci, jak i producenci, zamiast polegać na centralnych serwerach.

Główne typy mediów społecznościowych

Media społecznościowe można podzielić na kilka typów w zależności od ich celu i funkcji. Ogólnie rzecz biorąc, można je podzielić na modele komunikacji, modele współpracy, modele udostępniania treści i modele rozrywkowe.
Model komunikacji obejmuje blogi, mikroblogi i serwisy społecznościowe (SNS). Blogi pojawiły się pod koniec lat 1990. XX wieku jako „dzienniki internetowe”, zyskały popularność dzięki terminowi „weblog” i, początkowo wymagając znajomości edycji HTML, później, wraz z pojawieniem się przyjaznych dla użytkownika usług, umożliwiły każdemu pisanie postów i dostosowywanie ich do własnych potrzeb. Mikroblogi to platformy oparte na krótkich wiadomościach (na przykład z limitem 140 znaków na początku), służące do dzielenia się codziennymi doświadczeniami w czasie niemal rzeczywistym. Najbardziej reprezentatywnym przykładem jest Twitter. Serwisy społecznościowe ewoluowały wokół tworzenia sieci kontaktów osobistych i pragnienia samoekspresji; przykładami są Cyworld i Facebook.
Model współpracy zakłada, że ​​wielu uczestników wspólnie tworzy i udoskonala wiedzę oraz informacje. Najbardziej reprezentatywnym przykładem jest encyklopedia oparta na wiki, która szybko się rozwinęła dzięki strukturze umożliwiającej każdemu dodawanie i edycję treści. Serwisy z recenzjami i opiniami, a także platformy pytań i odpowiedzi, to również formy współpracy, w których użytkownicy dzielą się ocenami produktów i usług lub wymieniają się wiedzą poprzez pytania i odpowiedzi.
Model udostępniania treści koncentruje się przede wszystkim na przesyłaniu i rozpowszechnianiu treści multimedialnych, takich jak filmy i muzyka. Serwisy takie jak YouTube, gdzie użytkownicy udostępniają własne filmy, są doskonałymi przykładami, które szybko stały się głównymi platformami. Do tej kategorii należą również platformy streamingowe i usługi udostępniania muzyki. Model rozrywki obejmuje usługi skoncentrowane na rozgrywce i interakcji użytkownika, takie jak gry online i wirtualne światy.

Wpływ mediów społecznościowych na społeczeństwo

Media społecznościowe przyniosły znaczące zmiany w obszarze mediów i dystrybucji wiadomości. Na przykład, w sytuacjach kryzysowych, gdy komunikacja ze światem zewnętrznym zostaje przerwana, coraz częściej zdarza się, że głosy, zdjęcia i filmy z miejsca zdarzenia są najpierw udostępniane za pośrednictwem Twittera lub telefonów komórkowych.

Zmiany te zapobiegły temu, aby tradycyjny system produkcji wiadomości, skoncentrowany na gazetach i mediach, funkcjonował wyłącznie jako jednokierunkowy kanał informacyjny.
W rezultacie tradycyjne media dążą do współpracy z mediami społecznościowymi, a wraz ze wzrostem dwustronnej komunikacji między dziennikarzami a użytkownikami, coraz bardziej podkreśla się potrzebę nadzoru i szybkiej weryfikacji w procesie tworzenia i rozpowszechniania wiadomości. Ponieważ blogerzy, profesjonaliści i dziennikarze obywatelscy tworzą informacje z różnych perspektyw, czytelnicy mają teraz szerszy wachlarz możliwości wyboru.
Wpływ mediów społecznościowych wzrósł również w sferze politycznej. W kampaniach wyborczych łączących platformy internetowe i mobilne, media społecznościowe odegrały kluczową rolę w bezpośredniej komunikacji z wyborcami i zachęcaniu ich do udziału w wyborach. Za granicą pojawiły się doniesienia o wpływie strategii mediów społecznościowych na wyniki wyborów. Te zmiany zmieniają sposób, w jaki politycy przekazują swoje przesłania i prowadzą kampanie.
Media społecznościowe przyniosły również znaczące zmiany w marketingu korporacyjnym. Dzięki takim zaletom, jak szybsza dystrybucja, dwustronna komunikacja i niższe koszty w porównaniu z tradycyjnymi mediami masowymi, media społecznościowe są korzystne dla bezpośredniego kontaktu z klientami i identyfikowania trendów konsumenckich w czasie rzeczywistym. Na przykład marki, które wprowadziły aplikacje umożliwiające składanie zamówień i dokonywanie płatności za pośrednictwem platform społecznościowych, odnotowały większą wygodę użytkowania oraz wzrost sprzedaży i liczby fanów.
Jednak wpływ nie jest całkowicie pozytywny. Media społecznościowe stały się przyczyną problemów, takich jak rozprzestrzenianie się dezinformacji, kradzieże tożsamości i wycieki danych, a także szybkie rozprzestrzenianie się mowy nienawiści i obraźliwego języka w internecie. Przypadki te ostatecznie uwypuklają nie tylko inherentne cechy samych narzędzi, ale także kluczowe znaczenie wyborów etycznych użytkowników i norm społecznych.

Wnioski: szanse i obowiązki

Z perspektywy czasu, ludzie od dawna dążą do spełnienia pragnienia przekazywania myśli i doświadczeń za pośrednictwem różnych mediów. Od murali i pisma, przez prasę, media, internet, aż po media społecznościowe – każde medium łagodziło ograniczenia i poszerzało zakres komunikacji.
Media społecznościowe znacząco poszerzyły dostęp do informacji i wolność wypowiedzi, przyczyniając się do demokratyzacji informacji i budowania więzi międzyludzkich. Jednocześnie jednak niosą ze sobą ryzyko szybkiego rozprzestrzeniania się dezinformacji i zniesławień. Dlatego tylko etyczne i odpowiedzialne korzystanie z tych mediów może przyczynić się do zmniejszenia konfliktów ideologicznych, ideologicznych, kulturowych i ekonomicznych oraz do integracji społecznej.