W tym wpisie na blogu wyjaśniamy, dlaczego firmy powinny brać pod uwagę długoterminowe zyski i odpowiedzialność społeczną, a nie krótkoterminowe zyski.
System gospodarczy kapitalistyczny w maksymalnym stopniu gwarantuje zaspokojenie ludzkiej potrzeby dążenia do zysku. Przedsiębiorstwa, zrodzone z dążenia do zysku, odgrywają w systemie kapitalistycznym centralną rolę jako główne czynniki produkcji. Zysk zatem stanowi motywację dla przedsiębiorców do zakładania działalności gospodarczej.
Zysk może być krótkoterminowy, realizowany natychmiast, lub długoterminowy, realizowany w sposób ciągły przez dłuższy okres. Aby firma przetrwała i rozwijała się długoterminowo, dążenie do długoterminowego zysku jest ważniejsze niż zysk krótkoterminowy. W rzeczywistości, gdy maksymalizacja zysków krótkoterminowych koliduje z maksymalizacją zysków długoterminowych, firmy czasami śmiało rezygnują z krótkoterminowych zysków. Rozważmy przypadek dentysty, który zaleca szczotkowanie zębów trzy razy dziennie. Gdyby wszyscy stosowali się do tej rady, zdrowie zębów ludzi poprawiłoby się, zmniejszając krótkoterminowe zyski dentysty. Jednakże, ponieważ wiele osób zachowałoby swoje zęby na dłużej, dentysta zapewniłby sobie długoterminowych klientów. I odwrotnie, gdyby ludzie szczotkowali zęby rzadziej, krótkoterminowe zyski mogłyby wzrosnąć, ale długoterminowe spadłyby, ponieważ więcej osób potrzebowałoby protez.
We wczesnym kapitalizmie przedsiębiorstwa nie musiały rozróżniać zysków krótkoterminowych i długoterminowych. W stanie wolnej konkurencji między drobnymi kapitalistami rezygnacja z zysków – zarówno krótkoterminowych, jak i długoterminowych – oznaczała natychmiastową eliminację z rynku. W konsekwencji, aby przetrwać zaciętą konkurencję, przedsiębiorstwa maksymalizowały efektywne wykorzystanie dostępnych zasobów, dostarczając towary po najniższej możliwej cenie. Oznacza to, że dążenie do zysku korporacyjnego ostatecznie przyczyniało się do poprawy interesów całego społeczeństwa. Na tym etapie, ponieważ właściciel firmy był jednocześnie jej zarządcą, jej celem było dążenie do zysku kapitalisty.
Jednak wraz ze stopniowym wzrostem wielkości firm i coraz większą złożonością działań zarządczych, zapotrzebowanie na menedżerów o specjalistycznych umiejętnościach stało się niezbędne. W konsekwencji nastąpiło rozdzielenie własności od zarządzania, co zwiększyło efektywność zarządzania. Jednocześnie jednak firmy zaczęły doświadczać konfliktów między zyskami krótkoterminowymi i długoterminowymi. Wynikało to z faktu, że profesjonalni menedżerowie, którym powierzono zarządzanie jako przedstawicielom akcjonariuszy, zazwyczaj przedkładali zyski krótkoterminowe nad długoterminowe perspektywy firmy, aby wykazać się swoimi umiejętnościami menedżerskimi. Akcjonariusze dążyli do maksymalizacji nie tylko własnych interesów, ale także długoterminowych korzyści firmy, monitorując takie nieefektywne działania zarządcze.
W dzisiejszych czasach ta złożoność zarządzania uległa nasileniu, a dążenie firm do realizacji pluralistycznych celów, obejmujących nie tylko zyski ekonomiczne, ale także korzyści społeczne, stało się powszechne. Odzwierciedla to transformację współczesnego społeczeństwa w społeczeństwo pluralistyczne, złożone z wielu interesariuszy, a nie z jednego organu. W szczególności dzisiejsze firmy muszą jednocześnie uwzględniać potrzeby różnych grup interesu, takich jak związki zawodowe, organizacje konsumenckie, organizacje ekologiczne, społeczności lokalne i władze. Wpływ tych interesariuszy na działalność przedsiębiorstw stale rośnie, a firmy, ignorując te potrzeby, ryzykują długoterminowy wzrost i przetrwanie.
Aby firma przetrwała i prosperowała długoterminowo jako członek tego pluralistycznego społeczeństwa, musi nie tylko maksymalizować wartość dla akcjonariuszy, ale także spełniać wymagania i oczekiwania zróżnicowanych grup interesariuszy. W tym procesie firma musi dążyć do długoterminowych korzyści poprzez wypełnianie swoich zobowiązań społecznych i osiąganie zrównoważonego zarządzania. Tylko wtedy można zabezpieczyć długoterminowe interesy firmy, a tym samym wzmocnić interesy całego społeczeństwa.
