W tym wpisie na blogu analizujemy, w jaki sposób premia za ryzyko — nagroda za akceptację ryzyka — wpływa na wybory inwestorów i skład portfela oraz w jaki sposób na nowo definiuje równowagę między rentownością a stabilnością.
W ekonomii skład różnych aktywów finansowych posiadanych przez daną osobę nazywa się portfelem. Każdy składnik aktywów posiada unikalne cechy związane z rentownością, ryzykiem i płynnością. Wybór konkretnego portfela przez inwestora oznacza kompleksową analizę tych cech w celu określenia wagi inwestycyjnej każdego z nich. Dlatego zdywersyfikowane inwestycje w wiele aktywów finansowych można interpretować jako wynik procesu doboru portfela.
Rentowność aktywów finansowych wyraża się poprzez oczekiwaną stopę zwrotu, czyli oczekiwany zwrot. Na przykład, załóżmy, że akcje K Electronics są obecnie notowane po 100 000 wonów za akcję. Załóżmy, że istnieje prawdopodobieństwo jednej trzeciej, że cena wzrośnie do 150 000 wonów w następnym kwartale i prawdopodobieństwo dwóch trzecich, że spadnie do 90 000 wonów. Jeśli cena akcji wzrośnie do 150 000 wonów, inwestor osiągnie 50% zwrotu; jeśli spadnie do 90 000 wonów, inwestor poniesie 10% straty. Obliczając na tej podstawie, oczekiwany zwrot wynosi 10%, co wynika z równania (0.5 × 1/3) + (-0.1 × 2/3). Chociaż ten oczekiwany zwrot służy jako fundamentalny wskaźnik rentowności akcji, to inwestorzy tak naprawdę interesują się zwrotem po opodatkowaniu, który nie uwzględnia podatków w oczekiwanym zwrocie. W identycznych warunkach naturalne jest, że aktywa o wyższej stopie zwrotu po opodatkowaniu cieszą się większym popytem.
Ryzyko związane z aktywami jest ściśle powiązane ze zmiennością stóp zwrotu. Nawet jeśli dwie akcje, A i B, o identycznych cenach, mają oczekiwaną stopę zwrotu na poziomie 5%, to jeśli akcja B charakteryzuje się większą zmiennością, jest ona uznawana za bardziej ryzykowne aktywo niż akcja A. Inwestorzy zazwyczaj preferują bezpieczniejsze aktywa, gdy inne warunki są takie same, dlatego oczekuje się, że produkty finansowe o niższym ryzyku wygenerują większy popyt. Jednak niektóre aktywa oferują zazwyczaj wyższe stopy zwrotu wraz ze wzrostem ryzyka. Dodatkowy zysk wypłacany inwestorom jako rekompensata za akceptację tego ryzyka nazywany jest premią za ryzyko.
Trzecim czynnikiem wpływającym na wybór produktu finansowego jest płynność. Płynność odnosi się do łatwości, z jaką aktywa można zamienić na gotówkę bez ponoszenia znacznych kosztów. Możliwość szybkiego odzyskania środków w razie potrzeby jest kluczowym czynnikiem dla inwestorów. W związku z tym preferowane są aktywa o wysokiej płynności.
Dobór portfela przyczynia się do ograniczenia części ryzyka wynikającego z wahań cen, umożliwiając inwestorom dywersyfikację funduszy w ramach różnych aktywów finansowych. Istnieją jednak praktyczne ograniczenia fundamentalnej redukcji ryzyka poprzez samą dywersyfikację. Pochodne instrumenty finansowe zostały zaprojektowane w celu przezwyciężenia tych ograniczeń i efektywniejszego zarządzania ryzykiem. Instrumenty pochodne można uznać za mechanizm instytucjonalny, umożliwiający tym, którzy chcą uniknąć strat kapitałowych wynikających z wahań cen aktywów, a tym, którzy są gotowi przyjąć to ryzyko w zamian za zyski kapitałowe, handel samym ryzykiem.
Opcje są reprezentatywnym pochodnym produktem finansowym. Kontrakt opcyjny to umowa, która przyznaje prawo do kupna lub sprzedaży określonego aktywa bazowego po z góry ustalonej cenie w określonym momencie w przyszłości lub w określonym okresie. Nabywca opcji może skorzystać z tego prawa, jeśli kupno lub sprzedaż aktywa bazowego jest korzystna, lub zrzec się go, jeśli jest niekorzystna. Załóżmy na przykład, że osoba fizyczna płaci premię opcyjną w wysokości 500 000 wonów i zawiera kontrakt opcyjny dający prawo do zakupu do 100 akcji spółki A po 100 000 wonów za akcję w ciągu sześciu miesięcy. Jeśli cena akcji spadnie poniżej 100 000 wonów sześć miesięcy później, posiadacz opcji nie ma obowiązku zakupu akcji po z góry ustalonej cenie i traci prawo. Strata poniesiona w tym przypadku wynosi 500 000 wonów zapłaconych za opcję. I odwrotnie, jeśli cena akcji przekroczy 100 000 wonów po sześciu miesiącach, nabywca opcji czerpie zysk z różnicy. Dzieje się tak, ponieważ mogą kupić akcję po 100 000 wonów, a następnie sprzedać ją po wyższej cenie rynkowej. Ponieważ jednak przy zakupie opcji zapłacono już 500 000 wonów, aby zysk się zmaterializował, cena akcji musi przekroczyć 105 000 wonów za akcję.
Wśród opcji, kontrakt dający prawo do zakupu instrumentu bazowego po z góry ustalonej cenie w określonym momencie lub w określonym okresie nazywany jest opcją kupna (call). Ostatni dzień, w którym to prawo może zostać wykonane, nazywany jest datą wygaśnięcia, a z góry ustalona cena zakupu nazywana jest ceną wykonania (striding). Posiadacze opcji kupna mogą zyskać więcej, gdy cena instrumentu bazowego wzrośnie, więc inwestorzy przewidujący wzrost ceny kupują opcje kupna (call). Natomiast kontrakt dający prawo do sprzedaży instrumentu bazowego po z góry ustalonej cenie w określonym momencie lub w określonym okresie nazywany jest opcją sprzedaży (put). Posiadacz opcji sprzedaży może zyskać więcej, gdy cena instrumentu bazowego znacznie spadnie w przyszłości. Dzieje się tak, ponieważ może kupić instrument bazowy po niższej cenie rynkowej, a następnie odsprzedać go po z góry ustalonej wyższej cenie wykonania (striding).
W związku z tym charakterystyka i ryzyko związane z aktywami finansowymi, wraz z rozwojem różnorodnych technik zarządzania nimi, stały się istotnymi elementami współczesnych rynków finansowych. Gdy te systemy i produkty są odpowiednio wykorzystywane, inwestorzy mogą osiągać zyski, kontrolując jednocześnie ryzyko, a rynki finansowe mogą funkcjonować w ramach bardziej stabilnej struktury.
