W tym wpisie na blogu zastanawiamy się, dlaczego przestrzeń do kontemplacji jest tak ważna we współczesnym społeczeństwie, a także, jak pozytywnie wpływa ona na naszą kreatywność, myślenie krytyczne i jakość życia.

Era bojąca się pauzy

W sytuacji, gdy posiadanie informacji nieznanych innym stało się przewagą konkurencyjną, bierność i bezczynność są uznawane za przejaw lenistwa. Aby nie zostać w tyle w świecie ujednoliconych oczekiwań – gdzie trzeba studiować na dobrym uniwersytecie, dołączyć do dobrej firmy, zaoszczędzić rozsądną sumę pieniędzy, ożenić się w odpowiednim momencie i kupić dom, gdy nadejdzie na to czas – nieustannie gonimy za niekończącym się strumieniem informacji. We współczesnym społeczeństwie informacja to potęga i broń. Zdobywanie i wykorzystywanie informacji stały się kluczowymi czynnikami decydującymi o sukcesie jednostki. Ponieważ informacja zajęła tak ważne miejsce, odczuwamy presję, by nieustannie gromadzić nową wiedzę i dane.
Choć przyswojenie niezliczonych informacji jest ważne, każdy wie, że odpoczynek jest niezbędny w tym procesie. Jednak w sytuacji, gdy bezczynność jest uznawana za lenistwo, zatrzymanie się, by pomyśleć i odpocząć, nie jest łatwe. Dzieje się tak, ponieważ nasze społeczeństwo postrzega, że ​​w niekończącym się środowisku konkurencji bezczynność oznacza pozostawanie w tyle. Co więcej, szybkie tempo zmian we współczesnym społeczeństwie pozbawiło ludzi wystarczającej ilości czasu na przemyślenia i refleksję. Ludzie nie boją się już zatrzymywania, ale brakuje im wystarczającej świadomości tego, co mogą stracić, nie zatrzymując się.

Rozwój konkursu kontemplacji

Dawno temu, 27 października 2014 roku, w Seulu w Korei, na trawiastym placu przed ratuszem, odbył się konkurs kontemplacji. Wygrywał uczestnik, który najdłużej siedział nieruchomo, nie dotykając smartfona, nie jedząc ani nie mówiąc. To konkurs, w którym uczestnicy muszą siedzieć nieruchomo i przestać myśleć. Tym, co wyróżnia ten konkurs od innych, jest to, że w przeciwieństwie do konkursów wymagających intensywnego wysiłku umysłowego i fizycznego, uczestnicy rywalizują ze sobą, aby sprawdzić, kto potrafi najmniej wykorzystać umysł i ciało. To wyjątkowe wydarzenie przyciągnęło ogromne zainteresowanie, a prośby o jego organizację napływały nie tylko z Seulu, ale z całego kraju. Jego popularność dotarła nawet do Chin. W listopadzie ubiegłego roku w Chengdu odbył się pierwszy chiński konkurs medytacji, a w grudniu kolejny w Szanghaju. Znaczenie tych konkursów wykracza poza samo zachęcanie do medytacji. Medytacja zaczyna być uznawana za zapomnianą wartość dla współczesnych ludzi, cnotę, która zasługuje na ponowne zainteresowanie. Coraz powszechniejsza staje się świadomość, że czas spędzony na nicnierobieniu jest w rzeczywistości niezbędnym elementem naszego życia.

Korzyści z kontemplacji

Badania naukowe dowodzą, że kontemplacja nie jest jedynie stratą czasu, ale ma pozytywny wpływ na ludzki mózg. W 2001 roku Marcus Raichle, neurobiolog z Uniwersytetu Waszyngtońskiego w St. Louis, odkrył intrygujący fakt, że istnieją obszary mózgu, które aktywują się, gdy nic nie robimy. Ten aktywowany obszar nazywa się Siecią Stanu Spoczynku (RSN) lub Siecią Trybu Domyślnego (DMN). To tak, jakby mózg posiadał instrukcję, która pozwala mu powrócić do ustawień domyślnych, podobnie jak komputer resetujący się. Chociaż możemy nie być tego świadomi, gdy mózg jest bezczynny, inne czynności zachodzą poprzez sieć neuronową DMN. Innymi słowy, podczas gdy mózg przyswaja informacje poprzez uczenie się, funkcja organizacji tych danych zachodzi, gdy aktywowana jest sieć neuronowa DMN. Co więcej, zespół badawczy z Uniwersytetu Tohoku w Japonii opublikował wyniki badań pokazujące, że aktywacja DMN powoduje wzrost kreatywności i poprawę określonych zdolności wykonawczych. Zatem kontemplacja to nie tylko odpoczynek; to kluczowy proces, który pomaga naszemu mózgowi sprawnie funkcjonować. Podczas tego procesu możemy myśleć głębiej i zdobywać bardziej kreatywne pomysły.

W chwili, gdy nic nie robisz, świat się zmienia

Nasze życie jest pełne zadań do rozwiązania i musimy się coraz bardziej starać, aby nie stać się przegranymi. Nasze mózgi pracują więc nieustannie, ale stają się zmęczone, co utrudnia generowanie nowych myśli. Istnieją jednak postacie historyczne, które, przeciwnie, zatrzymały swoje mózgi i zdobyły twórcze spostrzeżenia poprzez kontemplację. Picasso tworzył arcydzieła z nagłych przebłysków wyobraźni w chwilach ciszy. Gdyby Newton nie rozmyślał pod jabłonią tego ciepłego popołudnia, prawo powszechnego ciążenia mogłoby nigdy nie zostać odkryte. Albert Einstein również często miewał pomysły podczas spacerów. Mówi się, że rozwiązywał złożone problemy matematyczne i zdobywał teoretyczne spostrzeżenia podczas tych sesji medytacji w ruchu. Zatem moc kontemplacji obdarza nas nowymi perspektywami i pomysłami.
Kontemplacja stanowiła tło dla narodzin dzieł historycznych i idei. Kontemplacja ma większe znaczenie niż tylko zatrzymanie myśli, by dać mózgowi odpocząć. Jak wyjaśniono wcześniej, oddanie się kontemplacji aktywuje specyficzną sieć neuronową w mózgu, zwaną siecią DMN, która nie tylko porządkuje informacje, ale także wspomaga rozwój ludzkiej kreatywności. Można argumentować, że każda minuta i sekunda są cenne, nie pozostawiając czasu na kontemplację. Jednak to właśnie w tych chwilach bezczynności bieg historii świata zmieniał się wielokrotnie. Co więcej, kontemplacja wykracza poza osobistą refleksję i wzmacnianie kreatywności. Może pomóc nam na nowo rozważyć kierunek, w którym powinno podążać nasze społeczeństwo, i ostatecznie przyczynić się do stworzenia nowych paradygmatów społecznych.

Istota kontemplacji

W nieustannym tempie świata, który wymaga ciągłego biegu, powolne miasta, powolne jedzenie i powolne życie stały się głównymi tematami. W tej erze szybko postępującej rewolucji cyfrowej mówi się również o rewolucji analogowej – być może nieco niewygodnej, ale takiej, która bardziej podkreśla istotę człowieczeństwa. Celem jest chwilowe zahamowanie szybkiego tempa życia społecznego i ponowne przemyślenie istoty życia. Podobnie, wzrost kontemplacji pośród surowego i intensywnego życia prawdopodobnie wynika z pragnienia refleksji nad rzeczywistością, w której gonimy za tempem świata i informacjami, nie myśląc o sobie i nie zastanawiając się nad sobą. Często dajemy się porwać nowoczesnemu tempu i wydajności, tracąc to, co naprawdę ważne. Jednak kontemplacja pozwala nam zajrzeć w głąb siebie i uświadomić sobie, co jest naprawdę ważne.
Prawdę mówiąc, sama kontemplacja nie zmienia świata. Jednak jej pojawienie się stanowi wyzwanie dla naszego nieustannego, nieustannego biegu. Wycofanie się z wyścigu, by dotrzymać kroku światu, chwila na cichy odpoczynek – oto, co zmienia świat. Czas na kontemplację daje nam szansę na refleksję nad sobą i poszukiwanie lepszego kierunku w życiu. Kontemplacja to nie tylko odpoczynek; to kluczowy akt, który wzbogaca życie i dodaje mu głębi.