W tym wpisie na blogu autorzy dogłębnie analizują kierunek, w jakim powinna podążać Korea Południowa, analizując kwestie bezpieczeństwa, opłacalności ekonomicznej i potencjału przyszłej transformacji energetycznej związanej z uzależnieniem od energii jądrowej.
Trzęsienie ziemi w regionie Tohoku w Japonii w 2011 roku zapoczątkowało katastrofę jądrową w elektrowni Fukushima Daiichi, co po raz pierwszy od wybuchu w Czarnobylu w 1986 roku ponownie uwypukliło zagrożenia, jakie energetyka jądrowa stwarza dla świata. Po tym wypadku ujawniono również szereg problemów w południowokoreańskiej elektrowni jądrowej Gori. Wraz z rozprzestrzenianiem się trendu ograniczania energii jądrowej, zapoczątkowanego w Europie, na terenie kraju, zaostrzyła się debata na temat ewentualnego ograniczenia wytwarzania energii jądrowej. Jednak do dziś sytuacja pozostaje w impasie, a zarówno zwolennicy, jak i przeciwnicy nie są w stanie wyciągnąć jednoznacznych wniosków.
Po pierwsze, z długoterminowej perspektywy struktury energetycznej, konieczność ograniczenia energii jądrowej jest niezaprzeczalna. Zarówno paliwo rozszczepienia jądrowego, jak i paliwa kopalne są zasobami ograniczonymi, które nieuchronnie kiedyś się wyczerpią. Następnie ludzkość będzie mogła korzystać ze źródeł energii odnawialnej, takich jak energia wiatrowa, słoneczna, biomasa i geotermalna, a także z energii syntezy jądrowej, obecnie nazywanej „energią marzeń”. Jednak synteza jądrowa pozostaje w fazie badań, nie została jeszcze skomercjalizowana i niesie ze sobą pewien poziom ryzyka jako forma energii jądrowej. Ostatecznie przyszłość prawdopodobnie będzie wymagała odpowiedniego połączenia syntezy jądrowej i energii odnawialnej. Dlatego rząd Korei Południowej musi zwiększyć udział energii odnawialnej, aby przygotować się na długoterminową transformację energetyczną, a aby obniżyć koszty wytwarzania energii, musi nadać priorytet zmniejszeniu wytwarzania energii ze paliw kopalnych lub energii jądrowej.
W tym procesie konieczne jest porównanie ryzyka związanego z tymi dwiema metodami wytwarzania energii. Wytwarzanie energii z paliw kopalnych niesie ze sobą poważny problem globalnego ocieplenia, ale w porównaniu z awariami jądrowymi, takimi jak w Fukushimie, bezpośredniość ryzyka i skala szkód są stosunkowo niewielkie. Skutki globalnego ocieplenia często nie są widoczne od razu, z wyjątkiem niektórych krajów nisko położonych. Z drugiej strony, pojedyncza awaria jądrowa wymaga długotrwałej odbudowy i pozostawia po sobie śmiertelne skażenie radioaktywne. To porównanie prowadzi do wniosku, że jeśli musimy rozwijać energię odnawialną, racjonalnym podejściem jest najpierw ograniczenie energii jądrowej.
Jak pokazały awarie w Czarnobylu i Fukushimie, koszty usuwania skutków awarii jądrowych są ogromne, co stanowi znaczne obciążenie dla gospodarek krajowych. W przypadku Fukushimy kontrowersje dotyczące skażenia radioaktywnego pobliskich wód trwają do dziś, a sytuacja pozostaje daleka od rozwiązania, a sam dostęp do uszkodzonych obiektów stanowi zagrożenie. Podobnie, chociaż Czarnobyl zapobiegł dalszemu skażeniu dzięki masowym inwestycjom w siłę roboczą i fundusze, dotknięty obszar pozostaje niezamieszkany. Ponadto, wraz ze zbliżaniem się do wyczerpania zasobów uranu i innych paliw jądrowych, koszty wytwarzania energii rosną z powodu rosnących cen surowców. Koszty składowania odpadów radioaktywnych i likwidacji elektrowni jądrowych są również znaczne. Biorąc pod uwagę potrzebę zwiększenia inwestycji w energię odnawialną w celu przygotowania się na wyczerpywanie się zasobów energetycznych, energetyka jądrowa trudno uznać za tanią opcję.
Obecnie większość południowokoreańskich elektrowni jądrowych znajduje się na wschodnim wybrzeżu, dostarczając ponad 30% całkowitej energii elektrycznej kraju. Gdyby wschodnie wybrzeże nawiedziło potężne tsunami, podobne do tego, które nawiedziło japoński region Tohoku, znaczna liczba elektrowni jądrowych mogłaby zostać zmuszona do zamknięcia. Mogłoby to doprowadzić do czasowej utraty około jednej trzeciej całkowitego zaopatrzenia kraju w energię elektryczną. Mogłoby to doprowadzić do poważnego niedoboru energii elektrycznej w kraju, a samo wysokie uzależnienie już teraz zwiększa ryzyko. Dlatego, nawet w celu zminimalizowania tego ryzyka, pożądane jest długoterminowe ograniczenie wykorzystania energii jądrowej.
Istnieją kontrargumenty. Niektórzy twierdzą, że przyszła komercyjna energia z syntezy jądrowej, działająca na tej samej zasadzie co bomby wodorowe, również niesie ze sobą ryzyko. W istocie, podnoszono możliwość wystąpienia poważnych awarii, jeśli reakcje syntezy jądrowej nie będą mogły być kontrolowane. Jednak istnienie czynników ryzyka nie uzasadnia argumentu, że istniejące elektrownie jądrowe powinny pozostać w obecnym stanie. Niezależnie od tego, czy chodzi o syntezę jądrową, czy rozszczepienie, strategie minimalizacji ryzyka są konieczne i nie można uznać za racjonalne utrzymywanie istniejących elektrowni jądrowych, których ryzyko zostało już udowodnione.
Co więcej, niektórzy twierdzą, że „wypadkom można zapobiegać dzięki odpowiedniemu zarządzaniu”, powołując się na istotny czynnik błędu ludzkiego w awariach w Czarnobylu i Fukushimie. Awaria w Czarnobylu nastąpiła z powodu lekkomyślnej manipulacji prętami regulacyjnymi podczas testu bezpieczeństwa, podczas gdy główną przyczyną katastrofy w Fukushimie było zaniechanie wdrożenia odpowiednich środków chłodzenia bezpośrednio po trzęsieniu ziemi. Jednakże, jak potwierdzają incydenty takie jak katastrofa promu Sewol w Korei Południowej czy niewłaściwe zarządzanie w elektrowni jądrowej Kori, błąd ludzki jest zawsze obecny w poważnych awariach. Biorąc pod uwagę, że błędów w ocenie sytuacji nie da się całkowicie kontrolować, nie można całkowicie wykluczyć możliwości awarii jądrowej, a nawet pojedynczy wypadek może mieć katastrofalne skutki. Dlatego, nawet jeśli prawdopodobieństwo jest niskie, awarie jądrowe, które niosą ze sobą niezwykle wysokie ryzyko i potencjał ogromnych zniszczeń, powinny być ograniczane jako środek zapobiegawczy.
Można również przytoczyć kontrargumenty dotyczące ograniczeń energii odnawialnej. Na energię odnawialną wpływają warunki regionalne i klimatyczne: energia wiatrowa jest efektywna tylko na obszarach wietrznych, energia słoneczna tylko w regionach o wystarczającym nasłonecznieniu, a energia geotermalna tylko w miejscach o korzystnych warunkach geotermalnych. Biomasa napotyka na ograniczenia fizyczne związane z koniecznością użytkowania gruntów rolnych, a energia pływów i mała energia wodna mogą również powodować zniszczenia środowiska. Co więcej, wcześniejsze statystyki Korea Electric Power Corporation wskazują, że zapotrzebowanie na energię elektryczną wykazuje coroczny trend wzrostowy, co prowadzi do argumentów, że sama energia odnawialna nie jest w stanie zaspokoić tego rosnącego zapotrzebowania.
Jednakże analiza przypadku Niemiec, które były najbardziej proaktywne w przyjmowaniu energii odnawialnej w Europie, może złagodzić te kontrargumenty. Niemcy już teraz zabezpieczają ponad 30% swojej energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i dążą do osiągnięcia 80% do 2050 roku. Nawet biorąc pod uwagę, że gęstość zaludnienia Niemiec wynosi około 40% gęstości zaludnienia Korei Południowej, Korea Południowa ma potencjał, aby przejść na co najmniej 30% energii odnawialnej. Co więcej, pomimo bycia krajem skoncentrowanym na produkcji, Niemcy osiągnęły zmniejszenie zapotrzebowania na energię elektryczną dzięki polityce poprawy efektywności energetycznej. Wraz z postępem technologii w celu zwiększenia efektywności energetycznej i zmniejszenia zużycia energii w procesach produkcji urządzeń elektronicznych, założenie, że zapotrzebowanie na energię elektryczną będzie rosło w nieskończoność, traci solidne podstawy. Te przykłady pokazują, że jeśli rząd Korei Południowej będzie miał wolę polityczną, może zastąpić co najmniej 30% wytwarzania energii jądrowej energią odnawialną.
Kontrargumenty wskazują na niską efektywność i wysokie koszty instalacji energii odnawialnej. Jednak biorąc pod uwagę wyczerpywanie się zasobów paliw kopalnych i jądrowych, inwestycje w infrastrukturę energii odnawialnej są ostatecznie nieuniknione. Co więcej, biorąc pod uwagę koszty reagowania na awarie jądrowe, utylizacji odpadów i likwidacji elektrowni, trudno uzasadnić opłacalność energetyki jądrowej w perspektywie długoterminowej. Dlatego energia odnawialna stanowi realistyczną alternatywę, która może znacząco zastąpić energię jądrową zarówno z perspektywy ekonomicznej, jak i środowiskowej.
Podsumowując, energetyka jądrowa to metoda wytwarzania energii, która musi zostać nieuchronnie ograniczona w perspektywie długoterminowej ze względu na wyczerpywanie się zasobów paliw. Biorąc pod uwagę ryzyko awarii i koszty odbudowy, jest ona również ekonomicznie nieopłacalna. Jak pokazuje przykład Niemiec, energia odnawialna może zapewnić wystarczający udział, aby zastąpić energię jądrową, gdy postęp technologiczny zostanie połączony z zaangażowaniem politycznym. Dlatego Korea Południowa musi przekształcić swój system energetyczny poprzez stopniowe zwiększanie udziału energii odnawialnej i zmniejszanie zależności od energii jądrowej. Będzie to najbardziej realistyczny i racjonalny wybór, aby przygotować się na przyszłe wyczerpywanie się zasobów i obawy dotyczące bezpieczeństwa.
