Bij kleine bedrijven vervaagt het onderscheid tussen de onderneming en de individuele persoon vaak, wat leidt tot een frequente toepassing van de doctrine van het doorbreken van de vennootschapssluier. Dit heeft een aanzienlijke impact op de transparantie van de bedrijfsvoering en eerlijke handelspraktijken, waardoor duidelijke normen nodig zijn om rechtszekerheid te garanderen.
Het vermogen om rechten en verplichtingen te hebben, wordt rechtsbekwaamheid genoemd. Iemand verkrijgt rechtsbekwaamheid automatisch bij de geboorte en behoudt deze gedurende zijn of haar leven. Hierdoor kan iemand eigendomsrechten op bezittingen verwerven, vorderingen op anderen uitoefenen en schulden aangaan. Organisaties die uit groepen mensen bestaan, kunnen ook rechtspersoonlijkheid verkrijgen, een door de wet verleende rechtsbekwaamheid, mits ze aan bepaalde voorwaarden voldoen. Tot deze organisaties behoren organisaties die door mensen voor specifieke doeleinden zijn opgericht en die als afzonderlijke, onafhankelijke entiteiten bestaan, los van hun leden. Ze behouden hun operationele structuur en blijven bestaan, ongeacht of er leden toetreden of vertrekken.
Deze worden verenigingen (社團) genoemd, en de eigenschappen die ze bezitten worden aangeduid als verenigingskarakter. De leden van een vereniging worden leden genoemd. Een vereniging moet als rechtspersoon geregistreerd zijn om rechtspersoonlijkheid te verkrijgen; een vereniging met rechtspersoonlijkheid wordt een rechtspersoon genoemd. Omgekeerd wordt een vereniging met verenigingskarakter, maar die niet als rechtspersoon geregistreerd is, een 'niet-rechtspersoon' genoemd. Alleen natuurlijke personen en rechtspersonen bezitten rechtsbevoegdheid, en de rechtsbevoegdheid van een natuurlijke persoon is strikt te onderscheiden van de rechtspersoonlijkheid. Bijgevolg moeten schulden die een rechtspersoon in eigen naam aangaat, worden afbetaald met het vermogen van de vereniging; de aansprakelijkheid strekt zich niet uit tot individuele leden.
Een vennootschap is ook een rechtspersoon met de kenmerken van een vereniging. Het meest voorkomende type vennootschap, de naamloze vennootschap, bestaat uit aandeelhouders die aandelen in de vennootschap bezitten in verhouding tot het aantal aandelen dat zij in bezit hebben. De herziene Handelswet van 2001 stond echter de oprichting van een vennootschap door één enkele aandeelhouder toe, die het volledige kapitaal inbrengt. Dit erkende een rechtsvorm die de kenmerken van een vereniging mist. Dit is met name nuttig in de beginfase van de oprichting van kleine en middelgrote ondernemingen of start-ups. Een vennootschap met oorspronkelijk meerdere aandeelhouders kan, door erfopvolging, verkoop of overdracht van aandelen, uiteindelijk alle aandelen in handen van één persoon krijgen. In zo'n 'vennootschap met één aandeelhouder' wordt de enige aandeelhouder vaak de vertegenwoordigende bestuurder van de vennootschap. Wanneer een enkele aandeelhouder op deze manier de vertegenwoordigende instantie van de vennootschap wordt, wordt het onduidelijk of de bestuursentiteit de persoon of de vennootschap is. De bedrijfsvoering van de rechtspersoon lijkt dan minder op onafhankelijk bedrijfsmanagement en meer op de onderneming van een individuele ondernemer.
Problemen ontstaan soms wanneer het onderscheid tussen de persoonlijkheid van de individuele leden en de rechtspersoonlijkheid van de juridische entiteit onduidelijk is. Volgens het handelsrecht is de raad van bestuur het enige orgaan dat beslissingen neemt over de bedrijfsvoering. Daarnaast is de vertegenwoordigend bestuurder een van de bestuurders, een functie die door de raad van bestuur wordt gekozen. De benoeming van bestuurders en hun beloning worden vastgesteld tijdens de aandeelhoudersvergadering. Wanneer er echter slechts één aandeelhouder is, volgen beslissingen feitelijk de wil van die aandeelhouder en verliezen de functies van de raad van bestuur of de aandeelhoudersvergadering snel aan betekenis. In ernstige gevallen komen de winsten van de onderneming ten goede aan de aandeelhouder die tevens vertegenwoordigend bestuurder is, waardoor de onderneming zelf weinig meer is dan een lege huls. Wanneer een vennootschap opereert die niet te onderscheiden is van een eenmanszaak, waarbij de bedrijfsnaam en -structuur slechts een façade vormen, kunnen partijen die met de vennootschap zaken doen financiële schade lijden.
In dergelijke gevallen wordt de doctrine van het doorbreken van de vennootschapssluier ingeroepen, waarbij wordt betoogd dat de rechtspersoonlijkheid van de vennootschap tijdelijk buiten beschouwing moet worden gelaten en de vennootschap, specifiek voor die bepaalde transactie, gelijkgesteld moet worden aan de aandeelhouder. Hoewel de wet dit niet expliciet behandelt, accepteren rechtbanken dit door de doctrine van misbruik van rechten toe te passen. Zij beschouwen het uitsluitend aansprakelijk stellen van de vennootschap, ondanks het feit dat de boekhouding, aandeelhoudersvergaderingen of bestuursfuncties niet rechtmatig functioneren vanwege de volledige dominantie van de enige aandeelhouder, als misbruik van het vennootschapsstelsel.
De toepassing van deze doctrine van het doorbreken van de vennootschapssluier komt vooral voor bij kleine bedrijven en zelden bij grote ondernemingen. Met name de laatste jaren, te midden van de complexiteit en snelle veranderingen in de wereldeconomie, is het aantal van dergelijke gevallen aanzienlijk toegenomen. Daarom is er een groeiende vraag naar duidelijkere wettelijke bepalingen met betrekking tot de criteria en procedures voor de toepassing van de doctrine van het doorbreken van de vennootschapssluier, om rechtszekerheid en eerlijke transacties te waarborgen. Transparante bedrijfsvoering en eerlijke transactieverhoudingen zijn essentieel voor economische ontwikkeling en het opbouwen van maatschappelijk vertrouwen.
De noodzaak van de doctrine van het doorbreken van de vennootschapssluier wordt ook steeds belangrijker door de toename van diverse bedrijfsstructuren en -vormen binnen de moderne economie. Met name door de ontwikkeling van internet en technologie ontstaan er nieuwe bedrijfsmodellen en vennootschapsstructuren die het traditionele concept van een vennootschap uitdagen. Om op deze veranderingen in te spelen, moet het juridische kader zich voortdurend ontwikkelen en aanpassen.
