Dalam catatan blog ini, kita akan mengkaji sebab-sebab untuk menyokong bantuan kematian (eutanasia) dan alasan untuk berbuat demikian dari pelbagai perspektif.
Pada 21 Mei 2009, Mahkamah Agung Republik Korea telah mengeluarkan keputusan muktamad dalam apa yang dipanggil "Kes Grandma Kim", yang membenarkan penyingkiran ventilator. Keputusan ini membangkitkan semula perdebatan awam mengenai kesahihan bantuan kematian. Bantuan kematian merujuk kepada amalan menghentikan rawatan yang sia-sia untuk mengekalkan hayat pesakit yang tidak mempunyai prospek pemulihan, membolehkan mereka mati secara semula jadi sambil mengekalkan maruah manusia mereka.
Pada 18 Februari 2008, Nenek Kim dimasukkan ke Hospital Severance untuk biopsi bagi mengesahkan sama ada beliau menghidap kanser paru-paru. Semasa prosedur tersebut, beliau mengalami kerosakan otak akibat pendarahan yang berlebihan dan jatuh ke dalam keadaan vegetatif. Keluarganya meminta agar hospital menghentikan rawatan yang sia-sia untuk mengekalkan hayatnya supaya beliau dapat menamatkan hayatnya dengan bermaruah, tetapi hospital menolak, yang membawa kepada tuntutan mahkamah. Mahkamah Agung memutuskan bahawa, dalam kes di mana pesakit yang telah mencapai tahap penyakit terminal tanpa kemungkinan untuk pulih diiktiraf sebagai melaksanakan hak mereka untuk menentukan nasib sendiri berdasarkan maruah, nilai, dan hak untuk mengejar kebahagiaan manusia, pemberhentian rawatan yang mengekalkan hayat boleh dibenarkan melainkan terdapat keadaan khas. Tambahan pula, mahkamah memutuskan bahawa jika pesakit sebelum ini telah menyatakan niat mereka untuk menolak atau menghentikan rawatan yang mengekalkan hayat dengan jangkaan mencapai tahap terminal tanpa prospek pemulihan, hak mereka untuk menentukan nasib sendiri melalui arahan perubatan awal boleh diiktiraf—walaupun mereka tidak dapat menyatakan kehendak mereka pada masa pemberhentian rawatan—melainkan terdapat keadaan khas. Selaras dengan keputusan ini, ventilator Cik Kim telah ditanggalkan pada 23 Jun 2009, dan beliau kemudiannya meninggal dunia pada 10 Januari 2010.
Keputusan Mahkamah Agung ini menandakan titik perubahan penting dalam perdebatan mengenai kematian yang bermaruah, kerana ia mengiktiraf hak pesakit dan keluarga mereka untuk memilih kematian yang bermaruah di persimpangan hidup dan mati. Dalam kes penting sebelumnya—kes Hospital Boramae—keluarga telah membebaskan pesakit atas sebab kewangan, yang mengakibatkan kematian pesakit. Pada masa itu, mahkamah mendapati keluarga bersalah atas pembunuhan dan kakitangan perubatan bersalah atas bantuan dan bersubahat dalam pembunuhan. Melihat bagaimana keputusan mahkamah telah berkembang dengan cara ini, jelas bahawa persepsi tentang bantuan kematian telah beransur-ansur berubah dalam masyarakat Korea Selatan juga.
Walaupun terdapat perubahan ini, pendapat mengenai kematian bantuan masih berbelah bahagi. Pelbagai tinjauan antarabangsa yang dijalankan pada masa lalu juga mendedahkan perbezaan persepsi yang ketara antara negara, dan perdebatan sosial mengenai kematian bantuan berterusan di Korea Selatan. Jadi, mengapa begitu ramai orang menentang kematian bantuan?
Pertama, terdapat kebimbangan agama dan etika. Kebanyakan agama menganggap nyawa manusia sebagai yang paling penting dan berpendapat bahawa dalam apa jua keadaan, seseorang manusia tidak boleh menamatkan nyawa orang lain secara buatan. Contohnya, komuniti Kristian di Korea Selatan berpendapat bahawa memandangkan semua nyawa adalah milik Tuhan, menamatkan nyawa secara sengaja merupakan cabaran kepada kedaulatan Tuhan. Atas sebab ini, komuniti Kristian secara konsisten menentang kematian bantuan. Dari perspektif etika, dikatakan bahawa maruah manusia adalah nilai yang tidak boleh dilanggar oleh sesiapa pun. Walaupun kes pesakit yang menolak rawatan telah wujud sejak sekian lama, profesional perubatan atau orang lain tidak mempunyai kuasa untuk menamatkan nyawa orang lain. Terdapat juga kebimbangan bahawa jika kematian bantuan diinstitusikan, budaya mengabaikan nyawa boleh merebak. Nyawa manusia tidak akan dapat dikurangkan kepada nilai ekonomi; dikatakan bahawa jika keluarga pesakit atau kakitangan perubatan mengutamakan kos berbanding nyawa disebabkan oleh beban kewangan, maruah nyawa boleh dikompromikan. Tambahan pula, dikatakan bahawa memandangkan negara melindungi nyawa banduan hukuman mati atas dasar maruah manusia, adalah satu percanggahan logik untuk membenarkan nyawa orang yang tidak bersalah ditinggalkan.
Memandangkan pelbagai sebab ini, saya percaya terdapat hujah yang cukup sah dalam hujah-hujah mereka yang menentang kematian bantuan. Maruah manusia adalah yang paling utama dan mesti dilindungi dengan apa jua cara. Oleh itu, terdapat merit kepada hujah bahawa pesakit harus dirawat sehingga akhir hayat, walaupun hanya peluang pemulihan yang sangat tipis. Walau bagaimanapun, saya mempunyai pandangan yang berbeza tentang kematian bantuan. Jika maruah manusia adalah nilai yang paling disayangi oleh penentang kematian bantuan, maka saya percaya bahawa, untuk menegakkan maruah manusia, hak untuk memilih cara menamatkan hidup sendiri juga mesti dihormati. Pandangan ini juga berkaitan dengan hak asasi manusia untuk mengejar kebahagiaan. Bolehkah kita benar-benar menganggapnya sebagai kehidupan yang bahagia bagi seorang pesakit untuk hanya mengekalkan kehidupan sambil menanggung penderitaan yang melampau, disambungkan kepada ventilator dan pelbagai peranti tiruan? Kita tidak boleh menegaskan secara pasti bahawa kehidupan di mana seorang pesakit yang tidak berpeluang untuk pulih menanggung penderitaan tanpa penghujungnya semestinya bermaruah. Saya percaya bahawa pesakit sedemikian juga mempunyai hak untuk mengejar kebahagiaan, dan hak mereka untuk memilih cara menamatkan hidup mereka sambil meminimumkan penderitaan juga mesti dihormati.
Terdapat juga keraguan mengenai hujah-hujah komuniti agama terhadap kematian yang bermaruah. Jika hujahnya adalah hanya Tuhan yang mempunyai kuasa untuk mengambil nyawa manusia dan manusia tidak boleh bertindak bagi pihak-Nya, maka penggunaan teknologi perubatan moden untuk memanjangkan hayat pesakit yang hampir tidak mempunyai peluang untuk pulih untuk tempoh yang lama juga boleh ditafsirkan sebagai pencerobohan ke dalam wilayah Tuhan. Tambahan pula, jika seseorang berhujah bahawa nyawa tidak boleh ditamatkan secara buatan, maka tindakan menangguhkan kematian semula jadi secara berterusan melalui penggunaan pelbagai alat perubatan mungkin sebenarnya lebih buatan. Oleh itu, saya tidak percaya bahawa tindakan mudah menghentikan rawatan yang mengekalkan hayat boleh disamakan dengan tindakan mengambil nyawa secara buatan.
Hari ini, sistem mengenai kematian bermaruah dan eutanasia sangat berbeza dari negara ke negara. Sesetengah negara membenarkan eutanasia aktif, manakala yang lain hanya membenarkan bunuh diri dibantu doktor atau penarikan rawatan yang mengekalkan hayat, dengan skop undang-undang yang berbeza di seluruh negara. Akibatnya, sukar untuk menggambarkan keadaan semasa sistem ini hanya berdasarkan bilangan negara tertentu. Walau bagaimanapun, perbincangan yang bertujuan untuk menghormati hak pesakit untuk menentukan nasib sendiri dan kualiti hidup semakin berkembang di seluruh dunia. Saya percaya bahawa kematian bermaruah harus dibenarkan di bawah piawaian undang-undang dan perubatan yang ketat—bukan sahaja untuk menghormati kehendak pesakit yang menghadapi kematian dan melindungi maruah, nilai, dan hak manusia mereka untuk mengejar kebahagiaan, tetapi juga untuk meringankan penderitaan dan beban keluarga mereka yang berduka.
