ജീനുകളുടെ ഏക ലക്ഷ്യം സ്വയം പകർപ്പെടുക്കൽ ആണെന്ന് നമുക്ക് പറയാൻ കഴിയുമോ?

ഈ ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റിൽ, ജീവജാലങ്ങളുടെ രൂപീകരണവും പെരുമാറ്റവും, നിസ്വാർത്ഥ പെരുമാറ്റം, കുടുംബ സ്നേഹം, അതുല്യമായ മനുഷ്യ സംസ്കാരം, മീമുകൾ എന്നിവ ജീനുകളുടെ സ്വയം പുനരുൽപാദനത്തിന്റെയും സംരക്ഷണത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ എങ്ങനെ വിശദീകരിക്കാമെന്ന് നമ്മൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യും.

കഴിഞ്ഞ മാസം, യൂറോപ്യൻ ഓർഗനൈസേഷൻ ഫോർ ന്യൂക്ലിയർ റിസർച്ച് (CERN) "ന്യൂട്രിനോകൾ പ്രകാശത്തേക്കാൾ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു, ഈ കണ്ടെത്തൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആളുകളെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുകയും ഭൗതികശാസ്ത്ര സമൂഹത്തെ ഞെട്ടലിലേക്കും വിവാദത്തിലേക്കും തള്ളിവിടുകയും ചെയ്തു. കാരണം, CERN ന്റെ പ്രഖ്യാപനം ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീന്റെ ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തത്തിലെ - ആധുനിക ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തത്തിന് - "പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഒന്നും പ്രകാശത്തേക്കാൾ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നില്ല" എന്ന വാദത്തിന് നേരിട്ട് വിരുദ്ധമായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഏകദേശം 100 വർഷമായി സ്ഥാപിതമായ ഒരു വസ്തുതയായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു സിദ്ധാന്തത്തെ ഈ കണ്ടെത്തൽ എളുപ്പത്തിൽ അട്ടിമറിക്കുമെന്ന് തോന്നുന്നില്ല. CERN ന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ പുറത്തുവന്നതിനുശേഷം, ലോകമെമ്പാടും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മിക്ക പ്രബന്ധങ്ങളും CERN ന്റെ പരീക്ഷണത്തിൽ പിശകുകൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു. ബോസ്റ്റൺ സർവകലാശാലയിലെ പ്രൊഫസറും നോബൽ സമ്മാന ജേതാവുമായ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഷെൽഡൺ ഗ്ലാഷോ ഒരു പ്രബന്ധത്തിൽ വാദിച്ചത്, "ഒരു ന്യൂട്രിനോ താൽക്കാലികമായി പ്രകാശത്തേക്കാൾ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചാൽ പോലും, അത് ഉടനടി ഊർജ്ജം നഷ്ടപ്പെടും, ഇത് CERN റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത വേഗത കൈവരിക്കാൻ അസാധ്യമാക്കും." കൂടാതെ, അക്കാലത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പിന്തുണ ലഭിച്ച പ്രബന്ധം നെതർലാൻഡ്‌സിലെ ഗ്രോണിംഗൻ സർവകലാശാലയിലെ ഗവേഷകർ നടത്തിയതായിരുന്നു, അത് CERN ഉപയോഗിക്കുന്ന ഗ്ലോബൽ പൊസിഷനിംഗ് സിസ്റ്റത്തിലെ (GPS) പിശകുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു. "സമയം അളക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ, ഡിറ്റക്ടർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഭൂമി, ഉപഗ്രഹങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ കൂടുതൽ സാവധാനത്തിൽ നീങ്ങുന്നു, ഇത് ന്യൂട്രിനോകൾ അളക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ ദൂരത്തേക്കാൾ അല്പം കുറഞ്ഞ ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നതിന് കാരണമാകുന്നു," എന്ന് ആ ഗവേഷണ സംഘത്തിലെ പ്രൊഫസർ റൊണാൾഡ് വാൻ എൽബർഗ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, "ആത്യന്തികമായി, ഇത് ജിപിഎസ് സമയ അളവുകളിൽ പിശകുകൾക്ക് കാരണമാകുന്നു." ഈ രീതിയിൽ, ഐൻസ്റ്റീനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തവും ഉറച്ച നിലപാട് സ്വീകരിക്കുകയും ഭൗതികശാസ്ത്ര സമൂഹത്തിൽ വ്യാപകമായി പിന്തുണയ്ക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. പരിണാമ ജീവശാസ്ത്ര മേഖലയിലും, സമാനമായ ഒരു ഉറച്ച സ്ഥാനം വഹിക്കുന്നതും, മുഴുവൻ അക്കാദമിക് സമൂഹത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതും, അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതുമായ ഒരു സിദ്ധാന്തമുണ്ട്. "എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും രൂപപ്പെടുകയും അവയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ജീനുകളുടെ സ്വയം പുനരുൽപാദനത്തിന്റെയും സംരക്ഷണത്തിന്റെയും ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാൻ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു" എന്ന് റിച്ചാർഡ് ഡോക്കിൻസ് മുന്നോട്ടുവച്ച സിദ്ധാന്തമാണിത്. ഡോക്കിൻസ് തന്റെ സിദ്ധാന്തം അവതരിപ്പിച്ച പുസ്തകമായ 'ദി സെൽഫിഷ് ജീൻ' എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ ആദ്യ പതിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിനുശേഷം വളരെയധികം കാലം കടന്നുപോയെങ്കിലും, ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന് സൈദ്ധാന്തിക സമ്പൂർണ്ണതയുണ്ട്, അതിന്റെ ഉള്ളടക്കം മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്നു, കൂടാതെ അക്കാദമിക് സമൂഹത്തിൽ ഒരു പ്രധാന സിദ്ധാന്തമായി അത് സ്വയം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ചാൾസ് ഡാർവിന്റെ 'ഓൺ ദി ഒറിജിൻ ഓഫ് സ്പീഷീസ്' എന്ന കൃതിയാണ് നമ്മുടെ നിലനിൽപ്പിനും മനുഷ്യവംശത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിനും ജൈവശാസ്ത്രപരമായി അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയ ഒരു വിശദീകരണം ആദ്യമായി നൽകിയത്. ഡാർവിന്റെ കാലം മുതൽ, വ്യക്തികളുടെയും ജീവിവർഗങ്ങളുടെയും പരിണാമത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമായ വ്യക്തികളുടെ സ്വഭാവവിശേഷങ്ങളെയും പെരുമാറ്റങ്ങളെയും കുറിച്ചും അവയെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന യൂണിറ്റിനെ കുറിച്ചും ചർച്ചകൾ തുടരുന്നു; ഡോക്കിൻസ് ആ യൂണിറ്റിനെ "ജീൻ" എന്ന് നിർവചിച്ചു. മനുഷ്യർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ജീവജാലങ്ങൾ ജീനുകളെ സംരക്ഷിക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത യന്ത്രങ്ങളായി പരിണമിച്ചുവെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു. സ്വയം സംരക്ഷണം എന്ന ഏക ലക്ഷ്യത്താൽ നയിക്കപ്പെടുന്ന, നിരന്തരം സ്വയം സേവിക്കുന്ന സ്വഭാവമാണ് ജീനുകൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്; ഇതിനർത്ഥം ഒരു വ്യക്തിയുടെ ആത്മത്യാഗമോ നിസ്വാർത്ഥതയോ പോലുള്ള പ്രവൃത്തികൾ പോലും ആത്യന്തികമായി ജീനിനെയോ അതുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ജീനുകളെയോ സംരക്ഷിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള സ്വയം സേവിക്കുന്ന സ്വഭാവത്തിന്റെ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു എന്നാണ്.
ആദിമ ഭൂമിയിൽ ജീവൻ ഉയർന്നുവരുന്നതിനുമുമ്പ്, ആദ്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത് ചെളി പോലുള്ള കുളങ്ങളായിരുന്നു, ഉയർന്ന താപനിലയുള്ള അന്തരീക്ഷത്തിൽ വെള്ളം ബാഷ്പീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ജൈവവസ്തുക്കൾ അവിടെ കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഈ കുളങ്ങളിലെ ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയുള്ള ജൈവവസ്തുക്കൾ പരസ്പരം കൂട്ടിയിടിച്ച് കൃത്യമായി സ്വയം പകർത്താനുള്ള കഴിവ് നേടി, ഈ കണങ്ങളുടെ എണ്ണം സ്വാഭാവികമായി വർദ്ധിച്ചു. ഈ ഓർഗാനിക് റെപ്ലിക്കേറ്ററുകൾ ചുറ്റുമുള്ള വിഭവങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് തുടർച്ചയായി സ്വയം പകർപ്പെടുക്കാൻ തുടങ്ങി, ഒടുവിൽ വിവിധ പരിമിതി ഘടകങ്ങൾ നേരിടുന്നതുവരെ. ഈ ഘട്ടത്തിലാണ് ജീവരൂപങ്ങൾ "അതിജീവന യന്ത്രങ്ങൾ" ആയി ഉയർന്നുവന്നത് - സ്വയം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും മറ്റ് റെപ്ലിക്കേറ്ററുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തരായി നിലനിൽപ്പിന് ഒരു നേട്ടം നേടുന്നതിനുമായി പരിണമിച്ചു. പിന്നീട് ഈ റെപ്ലിക്കേറ്ററുകൾ ജീവജാലങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ജീനുകളായി നിലവിൽ വന്നു, അവിടെ അവയ്ക്ക് സുരക്ഷ ഉറപ്പുനൽകുകയും റെപ്ലിക്കേഷന് അനുകൂലമായ ഒരു സ്ഥാനം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, ജീനുകൾ ഒരു ജീവിക്ക് അതിന്റെ സ്വന്തം സംരക്ഷണത്തിനും പുനരുൽപാദനത്തിനും വേണ്ടി നേരിട്ട് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുന്നില്ല. ഇത് കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമിംഗിന് സമാനമാണ്: ഒരു സിസ്റ്റം രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും ഒരു പ്രത്യേക ഉദ്ദേശ്യത്തിനായി കോഡ് എഴുതുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, പ്രോഗ്രാം നടത്തുന്ന എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും സ്വാഭാവികമായും ആ ഉദ്ദേശ്യം നിറവേറ്റുന്നു. ഒരു ജീവി സ്വയം സംരക്ഷണത്തിനും പുനരുൽപാദനത്തിനുമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞാൽ, അതിന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും ആത്യന്തികമായി അതിന്റെ ജീനുകളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും പുനരുൽപാദനത്തിനും സഹായിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഒരു ജീവി യഥാർത്ഥത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നത് സ്വന്തം നിലനിൽപ്പിനും ജീനുകളുടെ പുനരുൽപാദനത്തിനും വേണ്ടിയാണോ എന്ന് ഒരാൾക്ക് സംശയിക്കാം - അതായത്, പുനരുൽപാദനത്തിന് വേണ്ടി. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു വ്യക്തി ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ, അയാളുടെ ജീനുകൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നതിനു വിരുദ്ധമായി, സ്വന്തം നിലനിൽപ്പിനെ നിരസിക്കുന്നതായി നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയില്ലേ? എന്നിരുന്നാലും, അത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പെരുമാറ്റത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം തന്നെ പരിഗണിക്കുന്ന ഒരു വിശാലമായ വീക്ഷണം ആവശ്യമാണ്. ആരോഗ്യകരമായ ശരീരം കൈവരിക്കുക എന്നതാണ് ഭക്ഷണക്രമത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്ന് വ്യക്തമാണ്. മറ്റൊരു വിധത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഒരാൾ ആരോഗ്യവാനല്ലെങ്കിൽ പോലും, എതിർലിംഗത്തിൽപ്പെട്ടവർക്ക് ആകർഷകമായി തോന്നുക എന്നതാകാം. അതിനാൽ, ഭക്ഷണക്രമീകരണത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, അത്തരം പെരുമാറ്റത്തെ വിശാലമായ അർത്ഥത്തിൽ, പ്രത്യുൽപാദനത്തെ ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ള ഒരു പ്രവൃത്തിയായി കാണാൻ കഴിയും. മുകളിൽ പറഞ്ഞവയെ ഇങ്ങനെ സംഗ്രഹിക്കാം: സ്വയം സംരക്ഷണത്തിന്റെയും പുനരുൽപാദനത്തിന്റെയും ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി കൈവരിക്കുന്നതിനായി ജീനുകൾ "അതിജീവന യന്ത്രങ്ങൾ" എന്ന നിലയിൽ ജീവജാലങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു; അത്തരം ജീവികൾ സ്വാഭാവികമായും എല്ലായ്‌പ്പോഴും സ്വന്തം ജീനുകളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി സ്വാർത്ഥമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇതാണ് ഡോക്കിൻസിന്റെ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ കാതൽ. എന്നിരുന്നാലും, ഡോക്കിൻസ് തന്റെ സിദ്ധാന്തത്തെക്കുറിച്ച് മറ്റൊരു ചോദ്യം ഉന്നയിക്കുന്നു: ജീനുകളുടെ സംരക്ഷണവും പകർപ്പും അവ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഒരൊറ്റ ജീവിയിലേക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അടുത്ത ബന്ധുക്കൾക്കിടയിലോ കുടുംബങ്ങൾക്കുള്ളിലോ സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്ന നിസ്വാർത്ഥ പെരുമാറ്റത്തെയും ത്യാഗത്തിന്റെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും പ്രവൃത്തികളെയും നമുക്ക് എങ്ങനെ വിശദീകരിക്കാനാകും? എന്നിരുന്നാലും, പെരുമാറ്റത്തിന്റെ ആത്യന്തിക നിർണ്ണായക ഘടകങ്ങൾ ജീനുകളാണെന്ന വീക്ഷണം സ്വീകരിക്കുന്നതിലൂടെയും ഇത് മതിയായ രീതിയിൽ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു. സ്വന്തം കുട്ടികൾക്കോ ​​അടുത്ത ബന്ധുക്കൾക്കോ ​​ഒരേ ജീനുകൾ പലതും ഉള്ളതിനാൽ, അവയെ സംരക്ഷിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് സ്വന്തം ജീനുകൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും പകർത്തുന്നതിനും സമാനമായ ഒരു പ്രവൃത്തിയാണ്. പ്രത്യേകിച്ചും, അപകടത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു ബന്ധുവിനെ രക്ഷിക്കാൻ നിസ്വാർത്ഥമായ പെരുമാറ്റത്തിൽ ഏർപ്പെടാനുള്ള തീരുമാനം, ബന്ധുത്വം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ ഘടകങ്ങൾ വിലയിരുത്തി നിർണ്ണയിക്കാൻ കഴിയും - ഇത് ആ ബന്ധുവുമായി എത്ര ജീനുകൾ പങ്കിടുന്നുവെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ, മാതാപിതാക്കളുടെ ജീനുകളിൽ പകുതിയും പങ്കിടുന്ന കുട്ടിക്ക് മാതാപിതാക്കളേക്കാൾ കൂടുതൽ സന്താനങ്ങളെ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും ആ കുട്ടിയുടെ ആയുർദൈർഘ്യം കൂടുതലാണെന്നും മനസ്സിലാക്കുന്നതിലൂടെയാണ് മാതാപിതാക്കൾക്ക് കുട്ടിയോടുള്ള ഭക്തിയും സ്നേഹവും ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കാം. എന്നിരുന്നാലും, അടുത്ത കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ പോലും, ജനിതകമായി ബന്ധമില്ലാത്ത വിവാഹിത ദമ്പതികൾ തമ്മിലുള്ള ചലനാത്മകത ജീനുകളുടെ പങ്കുവയ്ക്കൽ കൊണ്ട് മാത്രം വിശദീകരിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്; മറിച്ച്, ജനിതക സ്വഭാവത്തിന്റെ വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന്, ഇണകൾ പരസ്പരം സ്വാർത്ഥമായി ചൂഷണം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചേക്കാം. ജീനുകൾ കഴിയുന്നത്ര സ്വയം പകർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനാൽ, ചില മൃഗങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന സ്വഭാവം - തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ പ്രസവിച്ച പെണ്ണിനെ പുരുഷന്മാർ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊരു പെണ്ണിനെ കണ്ടെത്താൻ പോകുന്നത് - സ്വന്തം സന്താനങ്ങളെ പരമാവധിയാക്കാനുള്ള ജീനുകളുടെ ഉദ്ദേശ്യവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതായി കാണാൻ കഴിയും. ഈ സ്വാർത്ഥ ജനിതക ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് പുറമേ, പാരിസ്ഥിതിക ഘടകങ്ങളും സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന തന്ത്രങ്ങളും - സന്താനങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിന് പുരുഷന്മാരെ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ നിർത്തുന്നത് പോലുള്ളവ - അവരുടെ ജീനുകൾ വഹിക്കുന്ന കഴിയുന്നത്ര സന്തതികൾ അതിജീവിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു. ഈ ഘടകങ്ങൾ ഓരോ ജീവിവർഗത്തിന്റെയും ഇണചേരൽ, രക്ഷാകർതൃ സ്വഭാവങ്ങളെ കൂട്ടായി നിർണ്ണയിക്കുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, ഒരു പ്രത്യേക കാരണത്തിനായുള്ള നിരാഹാര സമരം പോലുള്ള നിസ്വാർത്ഥ പ്രവൃത്തികളെ - മരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം, പക്ഷേ സ്വന്തം സന്തതികളുടെ പുനരുൽപാദനത്തെ സഹായിക്കാൻ ഒന്നും ചെയ്യാത്തവ - എങ്ങനെ വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ കഴിയും? മനുഷ്യരെ മറ്റ് മൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന ഒരു സവിശേഷ സ്വഭാവമായി ഇതിനെ കാണാൻ കഴിയും. മറ്റ് മൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് അവയെ വേർതിരിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്ക് മാത്രമുള്ള സ്വഭാവസവിശേഷതകളെക്കുറിച്ച്, ഡോക്കിൻസ് നിർദ്ദേശിച്ചത് "സംസ്കാരം" - മനുഷ്യർ പങ്കിടുകയും പുനരുൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും അടുത്ത തലമുറയിലേക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്യുന്ന ഒന്ന്. സംസ്കാരം കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന യൂണിറ്റുകളെയോ അനുകരണ യൂണിറ്റുകളെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്ന "മീമുകൾ" എന്നും അദ്ദേഹം പരാമർശിക്കുന്നു. ജീനുകളെപ്പോലെ, മീമുകളും സ്വയം പകർപ്പെടുക്കലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതും പ്രക്ഷേപണ സമയത്ത് പരിണമിക്കുന്ന ഒരു ഘടനയുള്ളതുമാണ്. ഈ മീമുകൾ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാനുള്ള കഴിവിലൂടെ രൂപപ്പെട്ട ആശയങ്ങളാണ് - മനുഷ്യ വർഗ്ഗത്തിന് മാത്രമുള്ള ഒരു കഴിവ്. ഈ കഴിവിന് നന്ദി, ജീനുകളുടെ സ്വയം പകർപ്പെടുക്കൽ മാത്രം പിന്തുടരുകയും പകരം സമൂഹത്തിനുള്ളിൽ അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാവി അനന്തരഫലങ്ങൾ പരിഗണിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മൃഗങ്ങളുടെ നിലവാരത്തെ മനുഷ്യർ മറികടക്കുന്നു. തൽഫലമായി, മനുഷ്യർ മുഴുവൻ സമൂഹത്തോടും - തങ്ങൾക്ക് രക്തബന്ധമില്ലാത്തവരോട് പോലും - പരസ്പര നിസ്വാർത്ഥതയിൽ ഏർപ്പെടുന്നു, അതുവഴി സമൂഹത്തെ നിലനിർത്താൻ, മീമുകൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും സംസ്കാരം കൈമാറുന്നതിനുമുള്ള അടിത്തറ സ്ഥാപിക്കുന്നു. നേരത്തെ ചർച്ച ചെയ്ത ഡോക്കിൻസിന്റെ വാദം പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ, നിരാഹാര സമരം നടത്തുന്ന ഒരു വ്യക്തിയെ, അവർ ഉൾപ്പെടുന്ന സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവി പരിഗണിക്കുന്നതിലൂടെ, മുഴുവൻ സമൂഹത്തിന്റെയും നിലനിൽപ്പിനും അഭിവൃദ്ധിക്കും വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നവനായി കാണാൻ കഴിയും. ഒരു പ്രത്യേക തൊഴിലാളി യൂണിയനെ പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ നിരാഹാര സമരം നടത്തുന്ന ഒരാൾ ആ യൂണിയന്റെയും അതിലെ തൊഴിലാളികളുടെയും ഭാവിക്കുവേണ്ടിയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്; ചിയോൺസിയോങ്‌സാൻ പർവതത്തിലെ കെ‌ടി‌എക്സ് ട്രാക്ക് നിർമ്മാണ പദ്ധതിയെ എതിർത്ത ബഹുമാന്യ ജി-യുളിന്റെ കാര്യത്തിൽ, പ്രാദേശിക പരിസ്ഥിതിയുടെ നാശം മൂലം ദോഷം അനുഭവിക്കുന്നവരും, കൂടുതൽ വിശാലമായി പറഞ്ഞാൽ, മൊത്തത്തിൽ മനുഷ്യവർഗത്തിന്റെയും നാശവും അനുഭവിക്കുന്നവരുമാണ് പ്രസ്തുത സമൂഹത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും ഉടലെടുക്കുകയും പരിണമിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന തത്വങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഡോക്കിൻസ് തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ എഴുതി. ഈ തത്വം വളരെ ലളിതമാണ്: എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും രൂപപ്പെടുകയും അവയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ജീനുകളുടെ സ്വയം പുനരുൽപാദനത്തിന്റെയും സംരക്ഷണത്തിന്റെയും ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിന് ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ തത്വം ഇന്ന് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും മനുഷ്യരെയും രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, അത് ഇപ്പോഴും അവരുടെ പെരുമാറ്റത്തെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന തരത്തിൽ വ്യാപകമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു.